بسمه تعالی
97/10/ محمد سمیع رجبی
شیوه های مدیریت در کلاس
مدیریت کلاس درس از جمله اقدامات مهمی است که یک معلم یا آموزگار باید به خوبی
به آن تسلط داشته باشد .
مدیریت درست کلاس فقط ساکت نگه داشتن و ایجاد فضای خفقان در کلاس نیست
مدیریت کلاس راهکار های مختلفی دارد که در این مقاله میخواهیم چند راهکار
اساسی و مهم را که در مدیریت صحیح کلاس درسی لازم است بیان کنیم ولی قبل از
آن لازم است تا بدانیم تعریف دقیق مدیریت چیست ؟
از مدیریت تعاریف گوناگونی مطرح میشود ، اما یکی از تعاریف قابل قبول مدریت در
امر رفتار کلاسی این تعریف است :
مدیریت یعنی انجام دادن کار ها به وسیله ی دیگران ، در این تعریف رفتار آمرانه
معلم و همچنین خود محوری وی مورد انتقاد قرار میگیرد . بر اساس این تعریف معلم
باید یک راهنمای خوب باشد ، ولی کار ها توسط خود دانش آموز انجام شود و در امر
یادگیری فعال باشند .
مدیریت کلاس امری نیست که بتوان آن را با انجام چند کار مشخص انجام داد و
مدریت درست را در کلاس بر قرار کرد بلکه یک امر بلند مدت و شامل تمام ابعاد
رفتار و اقدامات فردی است ، که قرار است کلاس را مدیریت کند .
از این اقدامات میتوان به تثبیت و مشخص کردن جایگاه افراد در کلاس اشاره کرد .
معلم باید در اولین حضور خود در کلاس قوانینی را مشخص کند تا جایگاه و اختیارات
معلم و دانش آموز تا حدودی مشخص شود ، این قوانین میتواند تا مقدار زیادی شخصی
و خصوصی سازی شود و هر فردی میتواند با توجه به اهدافی که دارد این قوانین را
مشخص کند .
بعد از مشخص کردن قوانین و معلوم شدن جایگاه افراد باید در اجرای قوانین هم به
طور کامل جدی و مصمم بود ، البته باید توجه داشت که نباید جدیت معلم موجب
آزردگی دانش آموزان شود چون این امر میتواند موجب به وجود آمدن اثرات بدی روی
دانش آموزان بشود و همچنین باعث شود که دانش آموزان دچار شرطی شدن شوند و
فقط هنگام حضور معلم در کلاس قوانین را رعایت کنند و یا به عبارتی ساکت باشند
اما هنگامی که معلم در کلاس حضور ندارد رفتار های ناشایستی از خود بروز دهند .
تدریس درست از دیگر روش هایی است که باعث میشود معلم بهتر بتواند کلاس را
مدیریت کند .
تدریسی که بتواند دانش آموزان را به توجه به درس علاقه مند کند میتواند به معلم
کمک کند تا کلاس را به درستی مدیریت کند .
از راه هایی که درس را برای دانش آموزان جذاب میکند میتوان به استفاده از پتانسیل
های خود دانش آموزان و شرکت دادن آن ها در بحث ها یا به عبارتی استفاده از
یادگیری فعال اشاره کرد .
از مواقعی که بعضی از معلم ها توانایی مدیریت کلاس درس را از دست میدهند وقت
هاییست که بعضی از دانش آموزان رفتار های ناهنجاری از خود بروز میدهند ) که
امری طبیعی است ( و معلم نمیداند که به چه روشی به این رفتار آن ها پاسخ بدهد .
در مواجهه با چنین دانش آموزانی اول باید خونسردی خود را حفظ کنیم ، حفظ
خونسردی و عدم واکنش سریع به این دلیل است که اگر دانش آموز متوجه ضعف معلم
نسبت به موضوعی بشود ، هر وقت که قصد اذیت و آزار معلم را داشته باشد از همان
روش استفاده میکند ، این نوع رفتار در مقاطع بالا تر بیشتر به چشم میخورد .
گاهی معلم باید نسبت به رفتار های دانش آموزان واکنشی نشان ندهد حتی اگر رفتار
نا شایست باشد مخصوصا کودکانی که در دوره ی حساس بلوغ هستند ممکن است
گاهی رفتار هایی از خود بروز دهند که نباید با آنها به روش نادرست تذکر داد بلکه
میتوان با عدم توجه و حرف نزدن به آنها رفتار زشتشان را گوشزد کنیم و یا با
عطوفت و مهربانی آنها را اگاه کنیم .
دانش آموزان به استراحت نیاز دارند :
معلم در طول کلاس خود باید زمانی را برای استراحت دانش آموزان اختصاص دهد
تا هم عملکرد دانش آموزان بهتر شود و هم خود معلم نیز بتواند برای ادامه ی کلاس
برنامه ریزی کوتاه مدتی انجام دهد .
اگر معلم چند دقیقه به دانش آموزان استراحت بدهد از بسیاری از شلوغی ها جلوگیری
کرده است و مدریت کلاس نیز راحت تر میشود .
نتیجه گیری :
مدیریت کلاس روش های گوناگونی دارد ، گاهی میتوان با خشم و برقرای فضایی
بسته و گرفته کلاس را مدیریت کرد ، و گاهی میتوان با سپردن کار به دانش آموزان
کلاس را در جهت دلخواه پیش برد اما طبق گفته ها و تجربیات معلمان کهنه کار اگر با
دانش آموزان از در دوستی و مهربانی وارد شویم بهترین نتیجه را خواهیم گرفت .
همچنین باید در نظر داشته باشیم که دانش آموزانمان را طوری اموزش دهیم که نه تنها
در کلاس بلکه در طول زندگی عادیشان درست رفتار کنند .
به قول معروف :
درس معلم ار بود زمزمه ی محبتی جمله به مکتب آورد طفل گریز پای را
منابع :
www.hawzah.net .1
2. اکبری ، محمود مهارت های کلاس داری ص 74
www.amoozesh1.com
درباره این سایت